Home > Volwassenen > Behandelafdelingen > Longrevalidatie

Longrevalidatie

Het behandelteam Longrevalidatie maakt deel uit van de Hart- en Longrevalidatie van het Rijnlands Revalidatie Centrum. De Longrevalidatie is gestart in 1991 als één van de eerste poliklinieken in de randstad en heeft jarenlange ervaring en deskundigheid opgebouwd. Met name is er expertise opgebouwd in revalidatie van emfyseem-patienten. Zij raken vaak geïsoleerd. Revalidatie is een middel om de kwaliteit van leven te verbeteren; het is een mogelijkheid om de vicieuze cirkel van inactiviteit te doorbreken.

Longrevalidatie vindt plaats in het revalidatiecentrum in Leiden. Er is zowel poliklinische als klinische longrevalidatie mogelijk. Onderstaande informatie gaat over de poliklinische longrevalidatie. Voor longpatiënten die klinisch in het revalidatiecentrum verblijven stellen wij een individueel revalidatieprogramma op maat samen.

Poliklinische longrevalidatie wil zeggen dat u een aantal keer per week naar het revalidatiecentrum komt om de diverse programma-onderdelen te volgen. Onderstaand leest u informatie over:

  • Longrevalidatie voor wie?
  • Het behandelteam
  • Vooronderzoeken
  • De revalidatie
    • Stoppen met roken begeleiding
    • Trainingen
    • Ademhalings- en Ontspanningsoefeningen
    • Individuele begeleiding
    • Informatiecursus
    • Ondergewichtgroep
    • Afsluitende onderzoeken
  • Wat na de revalidatie?


Longrevalidatie: voor wie?
Longrevalidatie is bedoeld voor mensen die vanwege een chronische longaandoening beperkt worden in hun dagelijks leven. Bijvoorbeeld door:

  • astma
  • COPD (chronische bronchitis of longemfyseem)
  • sarcoïdose
  • longfibrose
  • longkanker
  • een longtransplantatie
  • of voor mensen die zich voorbereiden op een longtransplantatie

De meeste longaandoeningen zijn langdurig of blijvend van aard. Het kan zijn dat u zich desondanks beperkt blijft voelen in uw dagelijks functioneren. U kunt bijvoorbeeld problemen ervaren bij het uitvoeren van uw persoonlijke verzorging, uw huishouden, uw hobby’s, uw werk of het onderhouden van sociale contacten. Ook kan het zijn dat u zich hierdoor somber, of onzeker voelt. Wanneer u zich in uw dagelijks functioneren beperkt voelt, kan longrevalidatie zinvol voor u zijn.

Het behandelteam
Om u tijdens uw revalidatie goed te kunnen begeleiden, werken wij met een team van hulpverleners, die nauw met elkaar samenwerken.
Afhankelijk van uw situatie zijn de volgende hulpverleners bij uw revalidatie betrokken:

  • longarts en algemeen arts
  • functieassistent
  • fysiotherapeut
  • bewegingsagoog
  • maatschappelijk werker
  • psycholoog
  • diëtist
  • logopedist

De leden van het behandelteam hebben regelmatig overleg. Tijdens dit overleg bespreken de behandelteamleden de voortgang van uw revalidatie en stelt men, indien nodig, uw revalidatieprogramma bij. Uiteraard gebeurt dit in overleg met u. De longarts is de eindverantwoordelijke voor het revalidatieproces.

Vooronderzoeken
Om te bepalen of u in aanmerking komt voor longrevalidatie, zijn enkele vooronderzoeken noodzakelijk. Hiervoor komt u gedurende drie tot vijf weken een aantal keer naar de afdeling Longrevalidatie. De vooronderzoeken bestaan uit:

  • kennismakingsgesprek met de arts
  • medicijninstructie
  • longfunctie onderzoek
  • fietstest
  • gesprek met de maatschappelijk werker
  • gesprek en onderzoek bij de fysiotherapeut
  • vragenlijsten
  • looptest (indien nodig)

Aan de hand van de onderzoeksgegevens stelt de longarts uw revalidatieprogramma samen.Op aanvraag van de longarts zijn ook de volgende onderzoeken mogelijk:

  • meten van de lichaamssamenstelling
  • gesprek met de diëtist
  • gesprek met de psycholoog
  • gesprek met de logopedist


De revalidatie
Het revalidatieprogramma duurt minimaal 3 maanden. U komt een aantal keer per week naar het Rijnlands Revalidatie Centrum. Uw revalidatieprogramma wordt aangepast aan uw medische voorgeschiedenis, uw mogelijkheden en uw revalidatiedoelen. Het totale revalidatieprogramma ziet er als volgt uit:

  • Stoppen met roken begeleiding (als u nog rookt)
  • Trainingen
  • Ademhalings- en ontspanningsoefeningen
  • Individuele begeleiding
  • Informatiemodules
  • Ondergewichtgroep (indien nodig)
  • Afsluitende onderzoeken


Stoppen met roken begeleiding
Als u nog rookt is het belangrijk om hiermee te stoppen, om verdere achteruitgang van uw longfunctie tegen te gaan. Stoppen met roken is niet gemakkelijk. Als onderdeel van de longrevalidatie is er daarom de Stoppen-Met-Roken-begeleiding ontwikkeld. Deze begeleiding bestaat uit individuele en/of groepsgesprekken met een maatschappelijk werker, waarin u stap voor stap het stoppen met roken voorbereidt en uitvoert. Ook kunt u met de arts bespreken welke ondersteunende medicijnen u kunt gebruiken.

Trainingen
Trainingen in groepsverband vormen het grootste deel van het revalidatieprogramma. In deze trainingen komen diverse vormen van bewegen en sporten aan bod. Op grond van uw medische gegevens en de vooronderzoeken wordt samen met u een trainingsprogramma op maat opgesteld. Iedereen kan meedoen naar eigen vermogen. De trainingsstaf bestaat uit fysiotherapeuten en een bewegingsagoog.

De trainingen kunnen bestaan uit de volgende activiteiten:

  • fietsen
  • zwemmen
  • spierversterkende oefeningensport en spel
  • wandelen

Een training duurt, inclusief pauze, ongeveer 1 1/2 tot 2 uur en vindt plaats op vaste tijden en dagen.

Ademhalings- en ontspanningsoefeningen
Door een fysiotherapeut worden in groepsverband ademhalings- en ontspanningsoefeningen gegeven (A&O). Dit zijn algemene ontspanningsoefeningen en oefeningen voor de adembewustwording.

Individuele begeleiding
Afhankelijk van uw situatie is er ook nog individuele begeleiding mogelijk van bijvoorbeeld de arts, fysiotherapeut, maatschappelijk werker, psycholoog, diëtist of logopedist.

Informatiemodules
De informatiemodules maken deel uit van uw revalidatieproces. Tijdens de informatiemodules krijgt u belangrijke informatie over uw longziekte, uw klachten en leert u er beter mee om te gaan. Aan de hand van de onderzoeken en de gesprekken die u met de verschillende leden van het longteam hebt gehad, wordt in overleg met u en de longarts vastgesteld welke informatiemodules voor u van toepassing zijn. Bij een informatiemodule is ook iemand uit uw naaste omgeving welkom. Dit zijn de modules:

  • Longziekten
  • Zelfmanagement
  • Acceptatie
  • Mentaal in conditie
  • Exacerbaties
  • Trainen en bewegen
  • Medicatiegebruik
  • Gewichtsbeheersing
  • Voeding en training
  • Omgaan met zuurstof
  • Longkanker (medisch)
  • Partnerbijeenkomst
  • Opkomen voor jezelf
  • Omgaan met stress
  • Omgaan met kanker
  • Energiebeheer


Ondergewichtgroep
Een aantal mensen met longaandoeningen heeft te maken met gewichtsverlies danwel ondergewicht. Voor hen is er een aangepast trainingsprogramma waarbij de frequentie van trainingen zeer geleidelijk wordt uitgebreid van één maal per week naar drie maal per week. Tegelijk wordt u uitgebreid begeleid door de diëtiste. Naast minder kortademig zijn en meer kunnen doen is een belangrijk doel van de revalidatie ook handhaving van het gewicht of, indien mogelijk, gewichtstoename. In deze groep wordt naast de reguliere krachttrainingen extra aandacht besteed aan de voeding, de energiebalans en de ademspierkracht.

Afsluitende onderzoeken
Ter afsluiting en evaluatie van uw revalidatie worden de onderzoeken die u tijdens de vooronderzoeken heeft gehad weer herhaald.

Wat na de revalidatie?
Het is aan te bevelen na de longrevalidatie lichamelijk actief te blijven, afhankelijk van uw wensen en mogelijkheden. U kunt bijvoorbeeld zelf gaan wandelen, fietsen, zwemmen of sporten in uw omgeving. De ervaring leert dat gemeenschappelijk sporten meer motiveert om lichamelijk actief te blijven, dan individueel oefenen. Met de trainingsstaf kunt u bespreken welke mogelijkheden er voor u in uw omgeving zijn.

Als u behoefte heeft aan verdere psychosociale begeleiding kunt u dit met uw maatschappelijk werker of psycholoog bespreken die u daarvoor kunnen doorverwijzen.